Sở hữu trí tuệ vẫn là một rào cản lớn trong TPP

Sở hữu trí tuệ vẫn là một rào cản lớn trong TPP

Những khác biệt về tiêu chuẩn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên bàn đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là rào cản mà nhiều quốc gia phải vượt để có thể xích lại gần nhau.

Rắc rối dược phẩm

Dược phẩm là một trong những vấn đề gây nhiều tranh cãi khi đàm phán về sở hữu trí tuệ trong TPP, trong đó có vấn đề về tăng thời hạn bảo hộ sáng chế và mở rộng đối tượng được bảo hộ. Điều này không chỉ gây khó khăn cho ngành công nghiệp dược Việt Nam, mà quan trọng hơn, giá thuốc sẽ đắt hơn và người dân có nhu cầu sẽ bị ảnh hưởng.

Báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy giá thuốc đại trà ở Việt Nam đang cao hơn gấp 11,41 lần giá thuốc trung bình trên thế giới, còn giá thuốc đặc trị cao hơn 46,58 lần, trong khi thu nhập bình quân đầu người của người Việt Nam chỉ mới qua ngưỡng trung bình thấp.

Một khi thời gian bảo hộ bản quyền được kéo dài thì giá thuốc sẽ tăng lên, đồng nghĩa với khả năng tiếp cận của người bệnh sẽ giảm đi.

Theo ông Phạm Phi Anh, Phó cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, lấy ví dụ, với các loại thuốc chữa HIV có giá rất cao, nếu Nhà nước chứng minh được rằng người bệnh không đủ tiền mua loại thuốc này, thì hãng dược đang bóc lột người bệnh. Và khi đó Nhà nước có quyền bắt hãng dược phải cấp “li-xăng cưỡng chế” cho một doanh nghiệp Việt Nam sản xuất nhằm kéo giá xuống.

Một công cụ khác có thể được áp dụng là “nhập khẩu song song”, chẳng hạn các loại thuốc được sản xuất tại một quốc gia khác dưới sự cấp phép nhượng quyền của các công ty dược phẩm Mỹ, thì Việt Nam vẫn có thể nhập về mà không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Rào cản phải vượt

Những thông tin từ vòng đàm phán 19 vừa qua cho thấy có rất ít tiến bộ đạt được giữa các bên. Hiện tại, Việt Nam đang chật vật trong vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo tiêu chuẩn của WTO, gọi là TRIPS.

Trong khi đó, đề xuất của phía Mỹ, theo TS. Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, lại dựa trên những gì họ đạt được với phía Hàn Quốc trong Hiệp định FTA giữa hai quốc gia phát triển này. Chính vì thế vấn đề sở hữu trí tuệ trong TPP thường được gọi là TRIPS+

Sự chênh lệch về trình độ phát triển cho thấy Việt Nam không phải là một đối thủ của Mỹ trong cạnh tranh các bằng sáng chế. Điểm mạnh của Việt Nam là chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp, thương hiệu. Thế nhưng đề xuất của phía Mỹ lại làm giảm vai trò của chỉ dẫn địa lý, xem đó chỉ là một phần trong nhãn hiệu bình thường mà thôi.

Vấn đề ở chỗ, với gười Mỹ, theo các chuyên gia, sẽ khó có sự nhượng bộ thấp hơn những gì họ đã ký với Hàn Quốc, còn phía Việt Nam sẽ khó chấp nhận những tiêu chuẩn cao hơn TRIPS. Về nguyên tắc, đàm phán trong TPP sẽ không giống như WTO khi các nước đang phát triển được tạo cơ hội bằng các điều khoản thuận lợi hơn khi gia nhập.

(Theo công ty luật Intracolaw)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s